Home › FAQ
Veelgestelde vragen
Antwoorden op de vragen die het vaakst gesteld worden over tekststructuren en over deze site.
Wat is een tekststructuur precies?
Een tekststructuur is het vaste patroon waarmee een schrijver de informatie in een tekst ordent. Het is als het ware het skelet van de tekst. De zeven structuren op deze site — aspecten, verleden-heden-toekomst, voor- en nadelen, vraag-antwoord, argumentatie, probleem-oplossing en verklaring — komen veruit het vaakst voor in informatieve en betogende teksten.
Voor wie is deze website bedoeld?
De site is gemaakt voor leerlingen in havo en vwo die werken aan begrijpend lezen en leesvaardigheid Nederlands, ongeveer in de leeftijd van elf tot zeventien jaar. Ook docenten, ouders en volwassenen die hun lees- en schrijfvaardigheid willen aanscherpen, kunnen er goed mee uit de voeten.
Hoe herken ik welke structuur een tekst heeft?
Let eerst op de hoofdvraag die de tekst beantwoordt en op signaalwoorden zoals 'daarom', 'een nadeel', 'vroeger' of 'de oorzaak'. Kijk daarna naar de opbouw als geheel: verdedigt de schrijver een mening, weegt hij af, lost hij iets op of verklaart hij iets? Op elke structuurpagina vind je een schema, signaalwoorden en de fouten die het vaakst worden gemaakt.
Wat is het verschil tussen voor- en nadelen en argumentatie?
Bij de voor- en nadelenstructuur blijft de schrijver neutraal: hij zet de plus- en minkanten tegenover elkaar en laat de afweging vaak aan de lezer. Bij argumentatie kiest de schrijver juist partij: hij verdedigt één standpunt met argumenten en weerlegt tegenargumenten. De kernvraag is: wil de schrijver laten afwegen of overtuigen?
Wat is het verschil tussen probleem-oplossing en verklaring?
Bij de probleem-oplossingstructuur moet er iets worden opgelost of verbeterd; er worden oplossingen aangedragen. Bij de verklaringsstructuur wil de schrijver alleen begrijpen waarom een verschijnsel zich voordoet, zonder in te grijpen. Vraag je af: wil de schrijver ingrijpen of begrijpen?
Moet ik de structuren uit mijn hoofd leren?
Het helpt om de zeven namen en hun typische opbouw te kennen, maar belangrijker is dat je ze kunt herkennen in een echte tekst. Daarom horen bij elke structuur oefenteksten met directe feedback. Door veel te oefenen ga je de patronen vanzelf sneller zien.
Kan een tekst meer dan één structuur hebben?
Ja, dat komt voor. Lange teksten combineren soms structuren, bijvoorbeeld een probleem-oplossingstekst waarin ook voor- en nadelen worden afgewogen. Toch is er meestal één hoofdstructuur die de tekst als geheel bepaalt. Op het examen wordt naar die hoofdstructuur gevraagd.
Is de website gratis te gebruiken?
Ja. Alle uitleg, voorbeelden en oefeningen zijn vrij toegankelijk. De site is gemaakt door Leestrainer.nl als hulpmiddel bij begrijpend lezen.
Mag ik de teksten gebruiken in de klas?
De oefenteksten zijn bedoeld als oefenmateriaal en mogen in de les worden gebruikt. Neem voor vragen over breder of commercieel gebruik contact op via info@leestrainer.nl.